Jowita Mormul – Kluczowe pytania – dokumentacja

Wystawa zorganizowana w ramach Crakow Art Week KRAKERS 2026. W zpafgallery zaprezentowana została wystawa Jowity Mormul „Kluczowe pytania”. Ekspozycja wystawy od 23.04 do 9.05.2026 roku. Wernisaż od 18:00 do 21:00 w piątek 24 kwietnia. Organizator: ZPAF Okręg Krakowski. Kuratorka wystawy: Danuta Węgiel. Wystawę tworzyło 13 fotografii kluczy, dokumentacja działań – Klucze bezdomne, film: Klucze poszukują domu, akcja – zachęcającej do spisywania myśli i wrażeń związanych z motywem kluczy.

Trzynaście kluczy

Trzynastu kluczom z mojej kolekcji towarzyszą powiązane z nimi historie. W przypadku najstarszych zdążyłam zapytać o ich przeznaczenie moje babcie. Jeden podobno otwierał album rodzinnych dagerotypii, inny – kłódkę w piwnicy, a jeszcze inny służył do nakręcania zegara… o ile mogę wierzyć „rodzinnym legendom”.

Klucze bezdomne (fot dokumentacja)
Większość kluczy w moich zbiorach, to klucze bezdomne. Upływ czasu i zapomnienie odebrały im ich pierwotne znaczenie, powodując, że podobnie jak opuszczone domy stały się obiektami niepotrzebnymi,  ulegając powolnej degradacji w szufladzie.  Pozostają zarazem niemym strażnikiem tajemnic swojej przeszłości – ich obecność skłania do refleksji o nietrwałości i przemijaniu. Poszukiwanie dla nich domu stało się procesem, w którym cel był pretekstem, a najważniejsza była droga. Nie mogąc poznać historii własnych kluczy, odnalazłam dla nich nowe domy, historie i legendy rodzinne. Klucze symbolicznie pozostały na ścianach swoich nowych domów i nadal można je tam znaleźć.

Klucze poszukują domu
Projekt filmowy powstał w ramach 6 Land Art Festiwalu odbywającego się na terenach pogranicznych, nad Bugiem. Hasłem przewodnim był Dom. Moją inspiracją stała się historia nadbużańskich terenów, których ludność wielokrotnie musiała się przemieszczać, targana dziejowymi zawieruchami. Losy mojej rodziny były podobne – uchodźcy, imigranci, repatrianci, których wojny, zła sytuacja materialna i inne zagrożenia zmuszały do trudnych wyborów. Nad Bugiem odnalazłam domy opuszczone przez właścicieli, którzy wyprowadzili się, zmarli lub zostali zamordowani. Miejsca te stały się tłem symbolicznej próby znalezienia i dopasowania potencjalnych „domów” dla sześciu wybranych kluczy z rodzinnej kolekcji. Film rejestruje proces poszukiwania. Towarzyszącą ścieżkę dźwiękową stworzyłam korzystając głównie z nagranych na miejscu brzmień.                                                                                                                Jowita Mormul

Jowita Mormul, artystka wizualna, tworzy w obszarze nowych mediów i sztuk plastycznych. Doktor habilitowany sztuki w dziedzinie sztuk filmowych. Od 2018 na stanowisku profesorki uczelni w Instytucie Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Stypendystka nagrody im. Hanny Rudzkiej-Cybisowej oraz Ministerstwa Kultury i Sztuki. Członkini Związku Polskich Artystów Plastyków (od 1998 r.) i Związku Polskich Artystów Fotografików (od 2001 r.). Jej prace były prezentowane na wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i za granicą (m. in. w Luksemburgu, Rzymie, Wilnie, Skopje, Strasburgu, Budapeszcie, Ohio, Wielkiej Brytanii).