Iwona Bandzarewicz – BLIŻEJ

Zapraszamy 21 sierpnia o godz. 18:00 na otwarcie wystawy Iwony Bandzarewicz ” BLIŻEJ”.

Wernisaż: 21.08. 2026.  godz. 18:00. Kuratorka wystawy: Danuta Węgiel.

Organizator: ZPAF Okręg Krakowski. Krakowska Galeria ZPAF /zpafgallery,  ul. św. Tomasza 24 Kraków.
Ekspozycja: 21.08 – 12.09. 2026.

Galeria otwarta: środa – piątek: 14:00 – 18:00, sobota 12:00 – 16:00.

Bliżej

„Bliżej” to słowo pozornie zwyczajne. W języku określa relację, zmniejszenie dystansu, wskazuje kierunek ku komuś lub czemuś. Jego znaczenie ujawnia się dopiero wtedy, gdy zostanie dookreślone przez miejsce, osobę, rzecz lub czas. W projekcie Iwony Bandzarewicz słowo to staje się kluczem do doświadczenia granicznego, jakim jest towarzyszenie bliskiej osobie w procesie umierania.

Jej centralną bohaterką jest matka artystki, zmagająca się z nieuleczalną chorobą. W obliczu nieuniknionego końca autorka sięga po medium, które od lat było przestrzenią ich wspólnego działania i porozumienia. Fotografia staje się tu nie tylko narzędziem dokumentacji, lecz także formą obecności i sposobem bycia bliżej.

Projekt wyrasta z doświadczenia wspólnie przeżywanego czasu. Autorka zwraca się ku temu, co było szczególnie ważne dla jej matki: ku naturze, lasowi otaczającemu leśniczówkę, ogrodowi, którego cykle narodzin i przemijania obserwowała przez wiele lat. To właśnie przyroda staje się przestrzenią refleksji nad kruchością pojedynczego życia oraz trwałością procesów, które nieustannie powracają.

Bandzarewicz  fotografuje umierające nagie ciało w kontekście świata przyrody.  Rezygnuje z dosłowności, skupiając się na fragmentach , detalach i relacjach pomiędzy ciałem a otoczeniem. Natura nie stanowi tu jedynie tła dla opowieści  o przemianie, chorobie , starzeniu się . Staje się równorzędnym bohaterem narracji i przestrzenią refleksji nad trwałością życia.

Relacja pomiędzy ludzkim organizmem a światem natury budowana jest prze autorkę subtelnie i konsekwentnie.  Kwiaty, rośliny, fragmenty drzew, ptasich gniazd czy ślady biologicznych procesów stają się wizualnym komentarzem do zmian zachodzących w ciele bohaterki. W efekcie śmierć nie jawi się wyłącznie jako doświadczenie utraty, lecz także jako część większego cyklu narodzin, wzrostu i zanikania.

Obrazy tworzące wystawę charakteryzuje wizualna powściągliwość.  Bandzarewicz wybiera strategię wyciszenia.  Czarno- białe fotografie przenosi na płótno i pozbawiając je sztywnych ram stwarza poczucie bliskości i intymności.  Ciemne tło obrazów koncentrują uwagę na pojedynczych elementach  buduje  atmosferę skupienia.  Niestabilność płóciennego podłoża, wzbudza refleksje nad kruchością i ulotnością wspólnego czasu.

„Bliżej” należy rozpatrywać nie tylko jako projekt fotograficzny, lecz również jako gest etyczny. Artystka fotografuje z pozycji zewnętrznego świadka. Występuje jako uczestniczka wydarzeń. Jej fotografie są formą troski, próbą zachowania obecności i ocalenia pamięci. Rodzą się z miłości, ale nie są sentymentalne. Rodzą się z bólu, ale nie szukają współczucia. Ich siła tkwi w spokojnej zgodzie na patrzenie. W odwadze, by nie odwracać wzroku.

Wystawa „Bliżej” przekracza społeczne tabu związane z wizualizacją choroby i śmierci, jednocześnie poszukując miejsc, w którym śmiertelność spotyka się z nieustającym rytmem życia. To nie tylko zapis procesu odchodzenia jednej osoby, lecz także refleksja nad relacjami, cielesnością i miejscem człowieka w nieustannym rytmie natury. Autorka przypomina, że w obliczu przemijania najważniejsze okazuje się nie poszukiwanie odpowiedzi, lecz obecność. Bycie bliżej. Danuta Węgiel

                                                                                                                                                                 

Iwona Bandzarewicz,

Fotografka, scenografka teatralna i malarka, absolwentka scenografii na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Współpracowała m.in. z Państwową Wyższą Szkołą Filmową, Telewizyjną i Teatralną w Łodzi, Instytutem Teatralnym w Warszawie, Gdańskim Teatrem Szekspirowskim, Teatrem Barakah, Teatrem KTO i Teatrem Groteska.

Jest dwukrotną finalistką Konkursu Fotografii Teatralnej, organizowanego przez Instytut Teatralny w Warszawie.

Jest laureatką nagród i wyróżnień w dziedzinie fotografii. Jej fotografie i obrazy prezentowano w ramach licznych wystaw krajowych, w tym m.in.: „Poza rzeczywistością. Fotografowanie teatru” w Starej Galerii ZPAF w Warszawie, V Triennale Malarstwa ANIMALIS w Galerii MM w Chorzowie, wystawie malarstwa podczas XI i XII Międzynarodowego Festiwalu Literatury i Teatru „Between” w Sopocie, wystawie „Wymiary scenografii” w Centrum Scenografii Polskiej przy Muzeum Śląskim w Katowicach oraz wystawie malarstwa w ramach „XXIX Międzynarodowego Wschodniego Salonu Sztuki w Lublinie 2025”.

O projekcie

W czerwcu 2024 roku rozpoczęłam pracę nad cyklem fotograficznym „Bliżej”, w ramach którego powstały portrety mojej mamy zmagającej się z chorobą nowotworową. Intymne portrety budują metaforyczną opowieść o relacji człowieka z naturą, opartej na współzależności, przemijaniu i nieustannej transformacji. Projekt ten jest dla mnie osobistą, wielowarstwową refleksją nad procesami odchodzenia i odrodzenia, zachodzącymi zarówno w wymiarze fizycznym, jak i emocjonalnym.
Uświadomienie sobie, jak głęboko jesteśmy połączone z naturą, pozwoliło mi łatwiej zaakceptować doświadczenie choroby, odchodzenia i śmierci jako nieodłącznych elementów cyklu życia, który nieustannie trwa.
Współczesna kultura konsumpcyjna wypiera obrazy słabości, choroby i cielesnej kruchości. Cykl „Bliżej” jest próbą przekroczenia tego kanonu. W prezentowanych fotografiach motyw natury nie funkcjonuje jako
estetyczne dopełnienie doskonałego ciała, lecz wchodzi w dialog z doświadczeniem starzenia się, choroby i przemijania. Iwona Bandzarewicz